Première Fois / Premières Photos είναι μια ιστορία για αρχές — για τις πρώτες εικόνες που παρήγαγε ποτέ η φωτογραφία, και για όλα όσα μπορεί να σημαίνει μια «πρωτιά». Τι είναι άλλωστε μια εναρκτήρια εικόνα; Μια απόδειξη, μια δοκιμή, ένα κατόρθωμα, μια αποτυχία, ένα γεγονός, μια ανάμνηση ή μια αφορμή; Αυτή η παιχνιδιάρικη αλλά και ευρυμαθής έκθεση διανύει διακόσια χρόνια φωτογραφικής καινοτομίας, μεγάλης και μικρής, συγκεντρώνοντας μια ολόκληρη ανθολογία «πρώτων φορών»: πρώτα κλικ, αποκλειστικά, εικόνες που δεν είχαν ξαναϊδωθεί, η παλαιότερη διασωθείσα εικόνα, η πρώτη φωτογραφία που κόσμησε πρώτη σελίδα εφημερίδας, και πολλά ακόμα. Αυτές οι πρωτιές είναι κατά περίπτωση τεχνικές, αισθητικές, επιστημονικές και κοινωνικές — από τα πρώτα πειράματα των πρωτοπόρων του μέσου, γυναικών και ανδρών, μέχρι πρόσφατες εικόνες που αποτυπώνουν τη γέννηση άστρων στο πρωτόγονο σύμπαν, περνώντας από τις πρώτες φωτογραφίες που μεταδόθηκαν εξ αποστάσεως, την πρώτη σκηνοθετημένη εικόνα, το πρώτο βιβλίο φωτογραφίας, και ακόμα εκείνες τις τρυφερές, καθολικές «πρώτες φορές» όπως η πρώτη μέρα στο σχολείο — για να μην αναφέρουμε την πρώτη «ψείρα» στην ιστορία της φωτογραφίας.
Στον πυρήνα της, η έκθεση δίνει τον λόγο σε εμβληματικούς φωτογράφους που αφηγούνται, μέσα από εικόνες, τη δική τους «πρώτη φωτογραφία» και, μέσα από αυτήν, τη στιγμή που συνάντησαν για πρώτη φορά τη φωτογραφία. Οι επισκέπτες ανακαλύπτουν τις πρώτες απόπειρες και τα εναρκτήρια καρέ των Bernard Plossu, Édouard Boubat, Henri Cartier-Bresson, Vinca Petersen και Martin Parr. Γύρω από αυτούς, η έκθεση αναδεικνύει τα νήματα που συνδέουν τις σημερινές καινοτομίες με τα χθεσινά πειράματα, ενώ παράλληλα αφηγείται την οικονομική και βιομηχανική ιστορία που στηρίζει την έρευνα των εφευρετών — τις στρατηγικές τους για την κατοχύρωση αναγνώρισης και διαχρονικότητας μέσω της προστασίας της πνευματικής και εμπορικής τους ιδιοκτησίας. Από τον «photocycliste» ως την «photopiège», τα ευρηματικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας και τα εκκεντρικά εμπορικά σήματα αποτελούν από μόνα τους μια απόλαυση, ενώ η σκοτεινή πλευρά της εφεύρεσης αναδύεται επίσης, στις διαμάχες που πυροδότησαν οι αγώνες δρόμου για την καινοτομία — η πικρά αμφισβητούμενη πατρότητα της έγχρωμης φωτογραφίας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Δοκιμές, πειράματα και εφευρέσεις που δεν οδήγησαν πουθενά λαμβάνουν επίσης τη δέουσα θέση τους. Τα λόγια του Samuel Beckett — «δοκίμασε ξανά, αποτύχε ξανά, αποτύχε καλύτερα» — διατρέχουν ολόκληρη την έκθεση σαν κεντρικό νήμα, υπενθυμίζοντας ότι δεν υπήρξε ποτέ μια και μοναδική εφεύρεση της φωτογραφίας, αλλά πολλές.
Συνολικά, η έκθεση συγκεντρώνει 200 φωτογραφίες από περισσότερους από 50 ιστορικούς και σύγχρονους φωτογράφους, συμπεριλαμβανομένων αληθινών αρχέτυπων του μέσου: το πρώτο ντεγκερεότυπο του Daguerre, οι πρωτοποριακές εικόνες του Niépce από το 1826 και το 1827, μαζί με πιο σύγχρονα έργα του 20ού και 21ου αιώνα. Επιμελείται η Luce Lebart — ιστορικός της φωτογραφίας και ανεξάρτητη καλλιτεχνική διευθύντρια, συνεπιμελήτρια του φεστιβάλ Fotografia Europea, ερευνήτρια για τη συλλογή Archive of Modern Conflict, και συγγραφέας πολυάριθμων βιβλίων, μεταξύ των οποίων το A World History of Women Photographers, που συνεπιμελήθηκε με τη Marie Robert. Η έκθεση εντάσσεται στον προγραμματισμό της για τη σεζόν 2026–2027 στο Pavillon Populaire, παράλληλα με μια αναδρομική έκθεση αφιερωμένη στον Lucien Hervé, την επιμέλεια της οποίας ανέθεσε στη Virginie Chardin, ειδικό στη φωτογραφία του ανθρωπισμού.
Σχεδιασμένο για κάθε είδους επισκέπτη, το Première Fois / Premières Photos είναι ένα ζεστό, εκπληκτικό και προβληματιστικό ταξίδι στις πολλαπλές απαρχές της εικόνας — που μπορεί κανείς να ανακαλύψει δωρεάν στο Pavillon Populaire, στην καρδιά του Montpellier.